Wat is een tab? Hoe lees ik een tab? Dit zijn misschien wel de meest brandende vragen van beginnende gitaristen die via internet nummers downloaden. Hier volgt een uitleg.
Tablatuur, of afgekort tab, is een manier om muziek voor (bas-)gitaar op te schrijven. In dit deel van de theorie wordt onder andere ingegaan op symbolen van tabs. Bladmuziek tabs gebruikt andere symbolen die we niet kunnen intypen met de computer. Omdat internet veel gebruikt is en het verspreiden van computer tabs dus makkelijk is zul je bladmuziek tabs ook steeds minder vaak zien...
Tab Notatie
Tablatuur is makkelijk te lezen en te schrijven. Als je zelf een nummer wilt tabben, maar je weet niet precies hoe, dan volgt hier een uitleg:
Je begint met 6 lijnen (of 4 voor de basgitaar). Deze lijnen komen overeen met de snaren op je gitaar. De bovenste lijn is de hoogste gestemde snaar (de dunne ‘e’), de onderste is de laagst gestemde snaar (de dikke ‘E’). Hieronder zie je hoe een leeg stukje tab eruit ziet:
e|-------------------------------------------|
B|-------------------------------------------|
G|-------------------------------------------|
D|-------------------------------------------|
A|-------------------------------------------|
E|-------------------------------------------|
Je ziet gelijk de stemming van de gitaar. Deze gitaar is gestemd in E-A-D-G-B-e (lees van onder naar boven in het stukje tab). Dit is de standaard stemming.
Nummers op de lijnen geven weer welk vakje van de snaar met de linkerhand (als je rechtshandig speelt) moet worden ingedrukt. Indien er een nul, '0', staat, dan betekent dit dat de snaar open moet worden gespeeld. Je hoeft hier dus geen vinger op de snaar te zetten.
e|-------------------------------------------|
B|-------------------------------------------|
G|-------------------------------------------|
D|-------------------------------------------|
A|-------------------------------------------|
E|-0-1-2-3-4-5-------------------------------|
In het bovenstaande stukje tab sla je dus eerst de ‘E’ snaar los aan, daarna zet je je vinger op de 1ste positie van de ‘E’ snaar en sla je deze aan, vervolg dit met een vinger op de andere posities (2,3,4,5) op de ‘E’ snaar. Ze noten worden dus één voor één gespeeld. In het volgende stuk worden meerdere noten tegelijkertijd gespeeld, deze worden dan boven elkaar geplaatst hieronder zie je hoe een G akkoord wordt opgeschreven.
e|--3-----------------------------------------|
B|--0-----------------------------------------|
G|--0-----------------------------------------|
D|--0-----------------------------------------|
A|--2-----------------------------------------|
E|--3-----------------------------------------|
De noten worden dus nu allemaal tegelijkertijd gespeeld (picken). Als de noten iets langzamer aan worden geslagen zodat de noten niet tegelijk maar nét na elkaar klinken (strummen), dit ziet er zo uit:
e|-------3------------------------------------|
B|------0-------------------------------------|
G|-----0--------------------------------------|
D|----0---------------------------------------|
A|---2----------------------------------------|
E|--3-----------------------------------------|
Hieronder volgt weer hetzelfde akkoord, maar dan met een hele spatie tussen de noten. Dit wil zeggen dat het weer een melodie lijn wordt en geen (gepickt of gestrumd) akkoord.
e|------------3-------------------------------|
B|----------0---------------------------------|
G|--------0-----------------------------------|
D|------0-------------------------------------|
A|----2---------------------------------------|
E|--3-----------------------------------------|
Het enige probleem wat je dan kan tegen komen is hoe snel of langzaam dit gespeeld moet worden...dat brengt ons op het volgende:
Tab geeft normaal geen indicatie van de lengte van de noten, je zult echt het nummer goed moeten kennen om de exacte lengte te kunnen weten. In sommige tabs is het wel eens te lezen dat sommige noten verder uit elkaar staan dan de andere precieze timing is zo niet mogelijk. Precieze timing zou je alleen kunnen krijgen als je met symbolen als H en Q, half en kwart noot boven de tab gaat werken, maar hierover later meer.
Symbolen
Naast de cijfers van welke noten je moet spelen zijn er ook aparte symbolen om extra info aan de tab te geven. Ik zal de basis symbolen hier neerzetten en uitleggen...
h – Hammer on
p – pull off
b – bend
r – release bend
()b – Pre-bend
/ - slide up
\ - slide down
~ - vibrato
t - tap (met de rechterhand)
<> - Harmonic (flageolet)
x - Mute (Dempen)
() - Palm Mute
o- - Repeat Start
-o - Repeat End
- Hammer on’s en pull off’s
Een hammer on is het aanslaan van een noot zonder je hem speelt met je rechterhand (als je rechthandig speelt). Een Pull off is het loslaten van een noot zodat een andere noot klinkt Zonder je hem speelt met je rechthand (als je rechtshandig speelt). Hier een stukje tab met een hammer on voor de uitleg:
e|-------------------------------------------|
B|-------------------------------------------|
G|-------------------------------------------|
D|-------------------------------------------|
A|-----5h7-----------------------------------|
E|-0-0---------------------------------------|
In het bovenstaande stukje sla je dus eerste de E snaar los aan twee keer. Dan sla je de noot aan op de 5de positie van de A snaar en hammer je die naar de 7de positie, het is dus de bedoeling dat je vanaf die 5de positie een andere vinger hard op de 7de positie slaat zodat deze klink. Je slaat hem dus niet aan met je rechthand (als je rechtshandig speelt) Hier een stukje tab met pull off’s voor de uitleg:
e|-3p0---------------------------------------|
B|-----3p0-----------------------------------|
G|---------2p1-------------------------------|
D|-------------2-----------------------------|
A|-------------------------------------------|
E|-------------------------------------------|
In dit bovenstaande stukje sla je dus eerst de noot op de 3de positie van de e snaar aan, laat hem daarna los maar blijf een beetje aan de snaar ‘haken’ als je hem loslaat zo zal de losse noot klinken. Dit heet een pull off...Dit vervolg je op de B snaar, sla de noot op de 3de positie aan en dan een pull of naar de losse naar. Bij de volgende is het iets anders hier moet je hem niet naar een losse snaar pull’en maar naar de noot op de 1ste positie. Sla daar dus eerst de noot aan op de 2de positie van de G snaar maar zorg dat er al een vinger op de 1ste positie van de G snaar staat, wanneer je nu die noot op de 2de positie ‘hakend’ loslaat zal de noot op de 1ste positie klinken. Vervolg dit met een noot op de 2de positie van de D snaar om het rond te maken. Hammer on’s en pull off’s kunnen ook in combinatie gespeeld worden zoals hier:
e|-------------------------------------------|
B|-------------------------------------------|
G|-2h4p2h4p2h4p2h4p2-------------------------|
D|-------------------------------------------|
A|-------------------------------------------|
E|-------------------------------------------|
In dit geval sla je dus alleen de noot op de 2de positie op de G snaar aan de rest hammer en pull je.
- Bend’s, release bend’s en Pre-bend’s
Een bend is het omhoog buigen (en soms omlaag) van een snaar zodat de toonhoogte van een snaar omhoog gaat. Een release band is het loslaten van een bend, zodat de toonhoogte weer omlaag gaat vaak naar de oorspronkelijke toon. Een pre-bend is het benden van een noot al voordat je de noot hebt aangeslagen Hier een stukje tab met een band voor de uitleg:
e|-------------------------------------------|
B|-7b9---------------------------------------|
G|-------------------------------------------|
D|-------------------------------------------|
A|-------------------------------------------|
E|-------------------------------------------|
Hierboven sla je dus de noot aan op de 7de positie van de B snaar. Deze noot duw je nu omhoog (naar de G snaar toe) zodat hij uiteindelijk klinkt zoals een noot op 9de positie van de B snaar, deze noot sla je dus niet aan. Je slaat dus alleen de noot aan op de 7de positie. Hier een stukje tab met een Release band voor de uitleg:
e|-------------------------------------------|
B|-7b8r7-------------------------------------|
G|-------------------------------------------|
D|-------------------------------------------|
A|-------------------------------------------|
E|-------------------------------------------|
Hierboven bend je de noot op de 7de positie van de B snaar hetzelfde als in het vorige voorbeeld alleen nu niet zodat hij als een noot op de 9de positie van de B snaar klinkt maar als een nooit die als een noot op de 8ste positie van de B snaar klinkt. Wanneer je deze ge-bend hebt komt de release bend, dit is heel makkelijk, laat simpelweg je ‘gebogen’ snaar weer terug komen zodat de noot weer als de oorspronkelijke noot klinkt dus weer als een noot op de 7de positie van de B snaar. Hier een stukje tab met een pre-bend voor de uitleg:
e|-------------------------------------------|
B|-(7)b9-------------------------------------|
G|-------------------------------------------|
D|-------------------------------------------|
A|-------------------------------------------|
E|-------------------------------------------|
Hierboven zie je eigenlijk een gewone bend, alleen wordt de noot pas aangeslagen waneer je hem al ge-bend hebt, je bend dus eerst de noot op de 7de positie van de B snaar zodat hij als een noot op de 9de positie van de B snaar gaat klinken en dán sla je hem pas aan. Soms hoeft een noot minder dan een halve noot ge-band worden, bijvoorbeeld een kwart. Waneer je dit bij de Bend in de tab gaat schrijven ziet het er heel raar uit daarom wordt die boven de tab vermeld. Als een noot een kwart ge-bend moet worden ziet het er in een tab dus zo uit:
Bend up 1/4 tone
e|-------------------------------------------|
B|-7b----------------------------------------|
G|-------------------------------------------|
D|-------------------------------------------|
A|-------------------------------------------|
E|-------------------------------------------|
Een slide is het verschuiven van je rechterhand (als je rechtshandig speelt) naar een andere positie zonder de ingedrukte snaar los te laten. Ook hier veranderd dus de toonhoogte zonder de snaar opnieuw aan te slaan. Hier een stukje tab met slides voor de uitleg:
e|-------------------------------------------|
B|-7/9--9\7----------------------------------|
G|-------------------------------------------|
D|-------------------------------------------|
A|-------------------------------------------|
E|-------------------------------------------|
In het bovenstaande stukje tab sla je de noot aan op de 7de positie van de B snaar aan. Daarna schuif je, je vinger omhoog naar de 9de positie van de B snaar, deze noot klinkt nu zonder dat je hem opnieuw aanslaat. Daarna sla je de noot op de 9de positie van de B snaar aan en schuif je, je vinger terug naar de 7de positie van de B snaar. Je ziet dat de tekens / en \ worden gebruikt allebei voor slides. Als je goed hebt gekeken merk je dan ook op dat / voor een slide die omhoog gaat wordt gebruikt en een \ voor een slide die omlaag gaat Nog een voorbeeld:
e|-------------------------------------------|
B|-/7\---------------------------------------|
G|-------------------------------------------|
D|-------------------------------------------|
A|-------------------------------------------|
E|-------------------------------------------|
Hierboven staat niet precies waar de slide naar de noot op de 7de positie van de B snaar begint en waar die daarna precies eindigt. In deze gevallen met je zelf inschatten waar de slide ongeveer vandaan komt en/of waar je hem laat eindigen. Soms kun je veel slide up’s en slide down’s achter elkaar tegenkomen Dit ziet er dan bijvoorbeeld zo uit:
e|-------------------------------------------|
B|-7/9/11\9\7\6/7----------------------------|
G|-------------------------------------------|
D|-------------------------------------------|
A|-------------------------------------------|
E|-------------------------------------------|
Hier sla je dus alleen de eerste noot aan op de 7de positie van de B snaar. Daarna slide je van positie naar positie om de andere noten te laten klinken zonder ze aan te slaan.
Een vibrato is het laten vibreren van een toon hier een stukje tab met een vibrato voor de uitleg:
e|-------------------------------------------|
B|-7~----------------------------------------|
G|-------------------------------------------|
D|-------------------------------------------|
A|-------------------------------------------|
E|-------------------------------------------|
In het bovenstaande stukje tab sla je de noot aan op de 7de positie van de B snaar aan. Schuif nu de vinger waarmee je de nooit aanslaat lichtjes Op en neer, je krijgt nu een vibrerend geluid wat dus een vibrato heet.
Een tap is een noot ‘slaan’ met de rechterhand zodat een noot klinkt. Hier een stukje tab met een tap voor de uitleg:
e|-------------------------------------------|
B|-7t----------------------------------------|
G|-------------------------------------------|
D|-------------------------------------------|
A|-------------------------------------------|
E|-------------------------------------------|
In het bovenstaande stukje tab zet je eerst je vinger op de 7de positie van de B snaar. Om de noot te laten klinken sla je hem niet normaal aan, maar je slaat met een vinger (meestal je wijsvinger of je duim) tegen de B snaar aan rond om de 12de t/m de 15de fret zodat de noot die je vasthoud gaat klinken, dit heet tappen. Dit is een moeilijke techniek en zal lang duren voordat je een mooie klank uit je tap krijgt.
Een Harmonic (of in het Nederlands flageolet) is een toon die je niet krijgt door een snaar in te drukken met je linkerhand (als je rechtshandig speelt) maar door net boven een bepaalde fret te hangen, zacht rustend op de snaar. Deze bepaalde fretten waar een flageolet dus klinkt zijn: de 5de, 7de en 12de fret, dit loopt in principe gewoon door dus vind je er ook boven de: 17de 19de en 22e fret. Hier een stukje tab met een Harmonic voor de uitleg:
e|-------------------------------------------|
B|-<12>--------------------------------------|
G|-------------------------------------------|
D|-------------------------------------------|
A|-------------------------------------------|
E|-------------------------------------------|
In het bovenstaande stukje tab, hou je, je vinger net op de snaar boven de 12de fret van de B snaar, dat je de snaar net op je vinger voelt. Nu sla je de B snaar aan en net daarna haal je, je vinger eraf. Er klinkt nu een Harmonic.
Een Mute toon is eigenlijk geen noot, je produceert hier alleen een ‘Pok’ geluidje. Hier een stukje tab met een Mute toon voor de uitleg:
e|-------------------------------------------|
B|-------------------------------------------|
G|-------------------------------------------|
D|-X-----------------------------------------|
A|-------------------------------------------|
E|-------------------------------------------|
Je houd hier je vinger op een plaats die je wilt op de D snaar, leg hem ergens op de snaar maar druk hem dus niet in. Waneer je nu de D snaar aanslaat hoor je een ‘Pok’ dat is een gedempte toon. Een X in een Tab is niet hetzelfde als een X in een akkoorden uitleg menu, daar betkenen de kruizen echt dat je de snaar Niet aan moet slaan. Dus Wanneer je dit ziet: D = -X-X-0-2-3-2-, betekend het dus dat je de 2 bovenste snaren gewoon niet aanslaat. Een D akkoord in een Tab zou er zo uitzien:
e|-2-----------------------------------------|
B|-3-----------------------------------------|
G|-2-----------------------------------------|
D|-0-----------------------------------------|
A|-------------------------------------------|
E|-------------------------------------------|
Zoals je ziet worden de snaren die je niet moet spelen in een tab gewoon Niet aangegeven.
Bij een palm muted noot, demp je de noot alleen met de palm van de hand dus in tegenstelling tot een Mute toon, demp je de snaar niet helemaal. Hier een stukje tab met Palm Muted noten voor de uitleg:
e|-------------------------------------------|
B|-------------------------------------------|
G|-----(2)-----------------------------------|
D|-(3)-----(4)-------------------------------|
A|-------------(5)---------------------------|
E|-------------------------------------------|
Palm Muted noten speel je met je linkerhand (als je rechtshandig speelt) gewoon hetzelfde als normale noten alleen wanneer je ze aanslaat met je rechterhand hou je de rechterzijkant van je handpalm (meskant) Op je kam. De noten zullen nu wel klinken maar veel ‘doffer’ dan normaal.
- Repeat start en Repeat end
Dit zijn niet echt symbolen voor een tab, maar hoe vaak je de tab moet spelen, hier zie je een voorbeeld van een stukje tab wat herhaald Moet worden:
e|-------------------------------------------|
B|-------------------------------------------|
G|o------6-5-4------------------------------o|
D|o-----------------------------------------o|
A|-------------------------------------------|
E|-------------------------------------------|
In dit stukje speel je de 6de, 5de, en 4de toon op de G snaar, maar door de herhaling tekens links en rechts moet je het stuk opnieuw doen. Het kan ook zijn dat je een stuk meer dan twee keer moet herhalen. Dit ziet er dan zo uit:
_4x_
e|-------------------------------------------|
B|-------------------------------------------|
G|o------6-5-4------------------------------o|
D|o-----------------------------------------o|
A|-------------------------------------------|
E|-------------------------------------------|
Hier speel je hetzelfde stuk vier keer overnieuw. Let op dat je wel allen de dingen tussen de tekens herhaald Dus als je dit ziet:
e|------|--------------------------|---------|
B|----6-|--------------------------|------6--|
G|--8---|o------6-5-4-------------o|----8----|
D|------|o------------------------o|---------|
A|------|--------------------------|---------|
E|------|--------------------------|---------|
Herhaal je dus alléén het middelste stukje twee keer.
Overige Symbolen
Wanneer er in een tab anders symbolen staan dan ik hierin heb vermeld, zullen die meestal uitgelegd worden in de tab zelf. Zoniet moet je het de tabber vragen. Het is dus verstandig Als je zelf een nummer tabt en je gebruikt je eigen symbolen of je hebt extra symbolen dat je in de tab duidelijk maakt wat je ermee bedoeld.
